Όγκοι Σπονδυλικής Στήλης

 

ΟΓΚΟΙ   ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ   ΣΤΗΛΗΣ
Μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής είναι για τον ασθενή η διάγνωση του καρκίνου. Η εντόπιση του καρκίνου στην σπονδυλική στήλη ακούγεται τρομακτική όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει δραστικά τα τελευταία χρόνια. Πάρα κάτω θα αναλύσουμε γενικά τους όγκους της σπονδυλικής στήλης και τις διάφορες θεραπείες.

 
ΤΑΞΙΝΟΜHΣΗ  ΤΩΝ  ΟΓΚΩΝ  ΤΗΣ  ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ  ΣΤΗΛΗΣ
Γενικά τα νεοπλάσματα ή αλλιώς όγκοι, χωρίζονται σε καλοήθη και κακοήθη. Τα καλοήθη νεοπλάσματα δεν καταστρέφουν τους πέριξ ιστούς παρά μόνο το κόκκαλο και η μόνη επιθετικότητά τους είναι η δυσκολία να εκριζωθούν. Τα κακοήθη έχουν την ιδιότητα να διασπείρονται στα άλλα όργανα  (δηλαδή να δίνουν μεταστάσεις). Ένας άλλος τρόπος να χωρίσουμε τους όγκους της σπονδυλικής στήλης είναι σε πρωτογενείς και δευτερογενείς. Οι πρωτογενείς είναι αυτοί που ξεκινάνε από την σπονδυλική στήλη και είναι πολύ σπάνιοι και οι δευτερογενείς είναι αυτοί που ξεκινήσανε από κάπου, αλλού και μετά έφτασαν και διασπάστηκαν στην σπονδυλική στήλη, δηλαδή έκαναν μετάσταση στην σπονδυλική στήλη. Οι δευτεροπαθείς είναι εξ ορισμού κακοήθεις όγκοι, ενώ οι πρωτοπαθείς μπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις. Οι πιο συνηθισμένοι δευτεροπαθείς είναι ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του προστάτη και των νεφρών.

 
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Κατά κανόνα οι ασθενείς που θα πάθουν καρκίνο σε κάποιο μέρος του σώματός τους, θα εμφανίσουν μετάσταση στην σπονδυλική στήλη και, στους μισούς απ΄ αυτούς, η μετάσταση θα είναι συμπτωματική.

 
ΑΛΛΑ  ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Τα συμπτώματα που προκαλούν οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως η εντόπιση, η ταχύτητα ανάπτυξης και η πίεση του νωτιαίου μυελού ή των νεύρων, καθώς και από τη διαταραχή της σταθερότητας της σπονδυλικής στήλης. Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι ο πόνος στην σπονδυλική στήλη, ο οποίος δεν βελτιώνεται με την κατάκλιση ή γίνεται ακόμα ενοχλητικότερος στον ύπνο. Συχνά ο πόνος δεν αφήνει τους ασθενείς να σηκωθούν και να περπατήσουν, σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να κατεβαίνει και στα πόδια ή στα χέρια και να συνοδεύεται από αδυναμία ή μουδιάσματα ή αδεξιότητα ή διαταραχή και δυσκολία βάδισης. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά ή και απότομα.
 
 
ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Κατά βάση, η διάγνωση τις περισσότερες φορές μπορεί να γίνει από το ιστορικό του ασθενούς με την βοήθεια της φυσικής και της νευρολογικής εξέτασης∙ λιγότερο οι εργαστηριακές μελέτες και περισσότερο οι απεικονιστικές μπορούν να βοηθήσουν στο να επιβεβαιωθεί η διάγνωση. Εργαστηριακά test, η γενική εξέταση αίματος καθώς και ο έλεγχος νεφρών και ήπατος, δίνουν μια ιδέα της γενικής εικόνας του ασθενούς. Η ηλεκτροφόριση των πρωτεϊνών και η ταχύτητα καθίζησης μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση των νεοπλασιών του αίματος  όπως το πολλαπλό μυέλωμα, και η μέτρηση μερικών ενζύμων, όπως το PSA ή η όξινη φωσφατάση, μπορούν να μας βοηθήσουν  για τον έλεγχο του καρκίνου του προστάτη. Κατά κανόνα, κανένα από τα εργαστηριακά test (καρκινικοί δείκτες) δεν βοηθάει ιδιαίτερα στην διάγνωση. 
 
 
ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΟΣ  ΕΛΕΓΧΟΣ
Οι απλές ακτινογραφίες δίνουν μια εικόνα της αρχιτεκτονικής της σπονδυλικής στήλης, αλλά για να φανεί η μετάσταση στην σπονδυλική στήλη θα πρέπει να υπάρχει μια απώλεια του οστού τουλάχιστον 50%. 
Το σπινθηρογράφημα μπορεί να μας  δείξει το κάταγμα της σπονδυλικής στήλης που συνδέεται με την μετάσταση στην σπονδυλική στήλη (αν αυτή είναι οστεοβλαστική) και επίσης μπορεί να μας δείξει και πιθανόν άλλες εντοπίσεις. Βέβαια το σπινθηρογράφημα δεν είναι ειδική εξέταση, καθότι βλέπει ναι μεν τα πάντα, αλλά δεν ξεχωρίζει ένα κάταγμα από μια έντονη αρθρίτιδα.
Η αξονική τομογραφία δείχνει την αρχιτεκτονική των οστών και αν συνδυάζεται με μυελογραφία, δηλαδή με έγχυση σκιαγραφικού μέσα στον νωτιαίο σωλήνα, τότε μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, αλλιώς η αξία της είναι περιορισμένη 
Η μαγνητική τομογραφία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και ειδική για τον έλεγχο των όγκων της σπονδυλικής στήλης. Είναι η εξέταση που μπορεί να ξεχωρίσει ένα κάταγμα από οστεοπόρωση, μετάσταση ή και φλεγμονή της σπονδυλική στήλης.
 
ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ  ΒΙΟΨΙΑ
Συνήθως η βιοψία του όγκου σπανίως χρειάζεται εκτός εάν είναι πρωτογενής, δηλαδή, με λίγα λόγια, στους μεταστατικούς συνήθως ξέρουμε ποιος είναι ο αρχικός όγκος. Η διαδικασία της βιοψίας είναι η λήψη ενός μικρού τεμαχίου του όγκου και η μελέτη του με το μικροσκόπιο. Η λήψη της βιοψίας μπορεί να γίνει ή με μια λεπτή βελόνα, είτε με μια πιο χονδρή βελόνα που λέγεται Trocar. Στην δεύτερη περίπτωση η βιοψία γίνεται συνήθως στη χειρουργική αίθουσα και χρειάζεται και γενική νάρκωση. Όταν κάνουμε βιοψία με βελόνα, μπορούμε να την κάνουμε και στον αξονικό τομογράφο.

 
ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Για την θεραπεία των όγκων της σπονδυλικής στήλης απαιτείται συνεργασία διαφόρων ειδικοτήτων όπως του χειρουργού σπονδυλικής στήλης, του νευροακτινολόγου, του παθολογοανατόμου, του ογκολόγου, καθώς και ειδικών στην θεραπεία πόνου ιατρών. Η τελική θεραπεία εξαρτάται από τα συμπτώματα του ασθενούς, από τον τύπο του καρκίνου, την επιθετικότητα του και το πώς ανταποκρίνεται αυτός στην ακτινοβολία, από την νευρολογική κατάσταση του ασθενούς, καθώς και από την γενική του κατάσταση. Οι περισσότεροι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν έναν συνδυασμό χειρουργικών και μη χειρουργικών θεραπειών. Μη χειρουργικές θεραπείες εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως ο τύπος του όγκου (καλοήθης ή κακοήθης), το στάδιο του όγκου καθώς και τους σκοπούς της θεραπείας (πλήρης θεραπεία ή απλώς ελάττωση του πόνου), το προσδόκιμο ζωής του ασθενούς και την γενική του υγεία. Πιο αναλυτικά:
Κηδεμόνας
Ο κηδεμόνας, δηλαδή ο κορσές, βοηθάει να σταθεροποιήσουμε την σπονδυλική στήλη για να ελαττώσουμε τον πόνο. Για τον αυχένα αυτός είναι ένα κολάρο, ενώ για την θωρακοσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης θα είναι ένας θωρακοσφυϊκός κηδεμόνας.
Χημειοθεραπεία
Η χημειοθεραπεία θεραπεύει και σταθεροποιεί τον καρκίνο, στην περίπτωση του μεταστατικού όγκου της σπονδυλικής στήλης είναι επικουρική καθότι η πρωτογενής θεραπεία είναι είτε η ακτινοβολία είτε το χειρουργείο.
Θεραπεία πόνου. Η θεραπεία πόνου ελαττώνει τα συμπτώματα και βελτιώνει την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Μπορεί να είναι αντιφλεγμονώδη, παυσίπονα, ενδοφλέβια ναρκωτικά και μορφίνη.
Ακτινοβολία
Η ακτινοβολία είναι η κλασική θεραπεία στους μεταστατικούς καρκίνους της σπονδυλικής στήλης. Η ακτινοβολία αλλοιώνει το DNA των κακοήθων κυττάρων με αποτέλεσμα να εμποδίζει την ικανότητά τους να πολλαπλασιάζονται και να τα οδηγεί τελικά σε θάνατο. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να χορηγηθεί στην σπονδυλική στήλη. Συνήθως τους καλοήθεις όγκους προσπαθούμε να τους αφαιρούμε χειρουργικά, ενώ τους κακοήθεις και μεταστατικούς όγκους, αν η χειρουργική αφαίρεση δεν είναι εύκολη χωρίς να κινδυνεύσει η νευρολογική ακεραιότητα του ασθενούς, τότε προτιμούμε ακτινοβολία. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι υπάρχουν αρκετοί όγκοι οι οποίοι δεν ανταποκρίνονται καθόλου στην ακτινοβολία, οπότε αυτή είναι περιττή, όπως το μελάνωμα, οι μεταστάσεις από το παχύ έντερο και άλλοι. Επίσης υπάρχουνε μερικοί όγκοι που ανταποκρίνονται μετρίως στην ακτινοβολία, όπως του θυρεοειδούς και του νεφρού.
Χειρουργική θεραπεία
Ο σκοπός του χειρουργείου είναι να ελαττώσει τον πόνο, να σταθεροποιήσει την σπονδυλική στήλη και να διατηρήσει την νευρολογική ακεραιότητα, είτε ο όγκος είναι καλοήθης είτε είναι κακοήθης. Ακόμα και μετά την χειρουργική αφαίρεση ενός όγκου, μερικοί όγκοι μπορεί να χρειαστούν συμπληρωματική ακτινοβολία ή χημειοθεραπεία.
Οι σημαντικότερες ενδείξεις χειρουργείου της σπονδυλικής στήλης είναι:
Α) η λήψη άμεσης βιοψίας
Β) η επαπειλούμενη νευρολογική κάκωση από πίεση του νωτιαίου μυελού ή από πίεση νεύρων 
Γ) η αστάθεια της σπονδυλικής στήλης και η μη ελάττωση του πόνου με συντηρητικά μέσα (ακτινοβολία)
Στο χειρουργείο αφαιρείται ο όγκος και σταθεροποιείται η σπονδυλική στήλη. Η αφαίρεση σε υγιή όρια είναι πολύ σπάνια δυνατή και, κατά κανόνα, υπόλειμμα όγκου μένει πάντα πίσω. Τα νεύρα απελευθερώνονται και η σπονδυλική στήλη σταθεροποιείται με την χρήση των υλικών σπονδυλοδεσίας. Επίσης, σε κάποιες περιπτώσεις ,μπορούν να χρησιμοποιηθούν και κλωβοί ή τσιμέντο, δηλαδή στοιχεία τα οποία θα δράσουνε σαν δομικά στοιχεία για να μπορέσει η σπονδυλική στήλη να σηκώνει το βάρος του σώματος χωρίς να υπάρχει πόνος.
Αποκατάσταση
Η αποκατάσταση εξαρτάται από την γενική υγεία του ασθενούς, καθώς και από την επίπτωση που είχε επάνω του η συμπληρωματική θεραπεία όπως η ακτινοβολία και η χημειοθεραπεία. Μετά από ένα χειρουργείο σπονδυλικής στήλης υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί στο πότε μπορεί ο ασθενής ξανά να ακτινοβοληθεί ή να λάβει χημειοθεραπεία και τα διαστήματα αποφασίζονται κατόπιν συνεννοήσεως των ογκολόγων με τους ακτινοθεραπευτές.
 
 
ΤΥΠΟΙ  ΟΓΚΩΝ
 
ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ
ΑΝΕΥΡΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΣΤΙΚΗ ΚΥΣΤΗ (ABC).
 Η ανευρυσματική κύστη δεν είναι ένας πραγματικός όγκος. Παρόλα αυτά η ανώμαλή της ανάπτυξη έχει κοινά χαρακτηριστικά με τους άλλους όγκους. Αποτελεί μια κύστη η οποία έχει τοιχώματα από ινώδη ιστό και αίμα. Εμφανίζεται στην νεαρή ηλικία, στο 10ο με 20ο  έτος και μπορεί να δημιουργεί πόνο και ευαισθησία στη σπονδυλική στήλη. Ο πιο κλασικός τρόπος είναι ο εμβολισμός ή η έγχυση τσιμέντου ή η χειρουργική αφαίρεση.
ΓΙΓΑΝΤΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ  ΟΓΚΟΣ (GCT)
Ο γιγαντοκυτταρικός όγκος είναι ένας καλοήθης αλλά επιθετικός όγκος. Το «επιθετικός» αναφέρεται στο ότι υποτροπιάζει συχνά. Εμφανίζεται κυρίως στην ηλικία των 20 με 40 ετών και αφορά μάλλον περισσότερο τις γυναίκες. Στην σπονδυλική στήλη είναι πιο συχνά στο ιερό οστό, αλλά μπορεί να εμφανίζεται και στην οσφυϊκή μοίρα. Σπάνια μπορεί να πιέζει τον νωτιαίο μυελό. Η πιο συνηθισμένη θεραπεία είναι ο εμβολισμός του όγκου και η αφαίρεσή του. Η ακτινοβολία έχει περιορισμένη ωφέλεια.
ΑΙΜΑΓΓΕΙΩΜΑΤΑ
Τα σπονδυλικά αιμαγγειώματα  είναι καλοήθεις πρωτογενείς όγκοι της σπονδυλικής στήλης, συνήθως βρίσκονται στο μπροστινό σώμα του σπονδύλου, δηλαδή στο σπονδυλικό σώμα. Συνήθως βρίσκονται τυχαία από μια ακτινογραφία και εμφανίζονται συνήθως στην ηλικία των 30 με 50 ετών. Πολύ σπάνια μπορεί να αναπτύσσεται μάζα μαλακών μορίων από το αιμαγγείωμα  και να πιέζει τον νωτιαίο μυελό. Συνήθως δεν είναι συμπτωματικά οπότε δεν υπάρχει κάποια θεραπεία. Αν υπάρχει συμπτωματολογία, τότε εμβολίζονται και αφαιρούνται χειρουργικά και μερικές φορές μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η ακτινοβολία.
ΟΣΤΕΟΒΛΑΣΤΩΜΑ
Είναι καλοήθεις όγκοι από συνδυασμό άναρχου οστού και ινώδους ιστού. Βρίσκονται συνήθως σε ασθενείς μικρότερους των 30 ετών, κυρίως άρρενες. Το 40% των οστεοβλαστωμάτων γενικά είναι στην σπονδυλική στήλη και συνήθως στο πίσω μέρος των σπονδύλων. Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την θέση του σπονδύλου αλλά συνήθως αφορούν πόνο καθώς και οίδημα και νευρολογικά ευρήματα. Η χειρουργική ολική αφαίρεση του όγκου είναι συνήθως η αποτελεσματικότερη θεραπεία.
ΟΣΤΕΟΕΙΔΕΣ ΟΣΤΕΩΜΑ
Καλοήθεις όγκοι του οστού σε όλες τις ηλικίες. Συνήθως είναι πολύ μικροί και εμφανίζονται σε άρρενες από 5 έως 25 ετών. Το οστεοειδές οστέωμα προκαλεί αρκετό πόνο ο οποίος είναι χειρότερος το βράδυ και ανακουφίζεται με την ασπιρίνη. Προκαλεί ανταλγική σκολίωση. Η χειρουργική αφαίρεση είναι η θεραπεία.
 
 
ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ
ΧΟΝΔΡΟΣΑΡΚΩΜΑ
 Το χονδροσάρκωμα είναι σπάνιος όγκος που μεγαλώνει αργά. Μπορεί να βρεθεί σε όλη την σπονδυλική στήλη. Καταστρέφει τα οστά με αποτέλεσμα πόνο, μάζα, καθώς και νευρολογικά προβλήματα. Η μέση ηλικία που εμφανίζεται είναι τα 45 χρόνια. Στο χειρουργείο πρέπει να αφαιρεθεί πλήρως ο όγκος εφόσον η υποτροπή είναι βέβαια. Η ακτινοβολία και η χημειοθεραπεία έχουν μικρή συνεισφορά.
ΧΟΡΔΩΜΑ
Το χόρδωμα είναι νεόπλασμα που μεγαλώνει αργά και κάνει μεταστάσεις. Είναι ο πιο συνηθισμένος κακοήθης πρωτογενής όγκος της σπονδυλικής στήλης και εμφανίζεται στην ηλικία 30 έως 70 ετών. Εμφανίζεται κυρίως με πόνο στην μέση και στο ιερό και μπορεί να φτάσει σε μεγάλο μέγεθος μέχρι να ανακαλυφθεί. Τα συμπτώματα αφορούν προοδευτικό εμφανιζόμενο πόνο, ο οποίος αυξάνεται όσο μεγαλώνει ο όγκος, αδυναμία, αιμωδίες και στην περίπτωση που βρίσκεται στο ιερό, διαταραχές ούρησης και αφόδευσης. 
Η χειρουργική αφαίρεση είναι η μοναδική μάλλον θεραπεία, αλλά μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει και ακτινοβολία.
ΣΑΡΚΩΜΑ  EWING
Το σάρκωμα  Ewing είναι κακοήθης όγκος που εμφανίζεται στα παιδιά μεταξύ 16 και 20 ετών και κυρίως στους άρρενες. Η πιο συνηθισμένη εντόπιση είναι στο ιερό οστό. Ο όγκος επεκτείνεται προς τα πίσω και το κυρίως σύμπτωμα είναι ο πόνος. Η θεραπεία είναι χειρουργική αφαίρεση σε συνδυασμό με ακτινοβολία και χημειοθεραπεία
ΛΕΜΦΩΜΑ 
Το λέμφωμα non-Hodgkin μερικές φορές μπορεί να αφορά την σπονδυλική στήλη. Μπορεί να επεκτείνεται στα οστά και στα νεύρα και να προκαλεί πίεση. Συχνά υπάρχουν συνωδά συμπτώματα όπως απώλεια βάρους, πυρετός και (νυχτερινές) εφιδρώσεις. Η απάντηση είναι η συστηματική θεραπεία με χημειοθεραπεία. Τα λεμφώματα απαντούνε πολύ καλά στην ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία και σπάνια χρειάζεται, αν υπάρχει νευρολογική πίεση, χειρουργείο.
ΠΟΛΛΑΠΛΟ ΜΥΕΛΩΜΑ
Το πολλαπλό μυέλωμα είναι ο πιο συνηθισμένος πρωτογενής όγκος της σπονδυλικής στήλης. Συνήθως εμφανίζεται στις ηλικίες άνω των 60 ετών. Καταστρέφει τα οστά, όπως επίσης διηθεί και άλλα όργανα όπως τα νεφρά. Συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα της σπονδυλικής στήλης από την εκτεταμένη καταστροφή της. Η θεραπεία είναι ακτινοβολία και χημειοθεραπεία, με το χειρουργείο να χρειάζεται μόνο όπου πιέζεται ο νωτιαίος μυελός και υπάρχει αστάθεια.
ΟΣΤΕΟΣΑΡΚΩΜΑ
Το οστεοσάρκωμα είναι σπάνιος όγκος της σπονδυλικής στήλης. Αφορά ασθενείς γύρω στα 40 και κυρίως άρρενες. Μερικές φορές εμφανίζεται στο έδαφος νόσος Paget. Το οστεοσάρκωμα είναι επιθετικό και δίνει μεταστάσεις γρήγορα στους πνεύμονες και στα άλλα όργανα. Τα συμπτώματα αφορούν πόνο, μάζα και νευρολογικά ευρήματα. Η χειρουργική αφαίρεση του όγκου μαζί με ακτινοβολία και χημειοθεραπεία είναι η κλασική θεραπεία.
 
« επιστροφή
© Papadopoulos Hlias | All rights reserved