Κυφοσκολίωση: τι είναι, αιτίες και αντιμετώπιση
Η κυφοσκολίωση είναι η πάθηση όπου η σπονδυλική στήλη κυρτώνει ταυτόχρονα προς το πλάι και προς τα εμπρός. Συνδυάζει δηλαδή χαρακτηριστικά της σκολίωσης και της κύφωσης. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, την ηλικία και τη βαρύτητα των κυρτωμάτων, και κυμαίνεται από την απλή παρακολούθηση ως τη χειρουργική διόρθωση.
Τι είναι η κυφοσκολίωση
Στην κυφοσκολίωση η φυσιολογική καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης αποκλίνει υπερβολικά σε περισσότερα από ένα επίπεδα. Συνήθως αφορά τη θωρακοοσφυϊκή μοίρα, μπορεί όμως να εμφανιστεί και στο όριο αυχένα και θώρακα.
- Σκολίωση είναι η πλάγια κύρτωση της σπονδυλικής στήλης. Κυρτώματα κάτω από 10 μοίρες δεν χαρακτηρίζονται σκολίωση, ενώ πάνω από 40 μοίρες θεωρούνται σοβαρά.
- Κύφωση είναι η υπερβολική καμπύλη της πλάτης προς τα εμπρός. Η φυσιολογική καμπύλη της θωρακικής μοίρας είναι 20 έως 45 μοίρες και η κύφωση διαγιγνώσκεται όταν ξεπερνά τις 50 μοίρες.
Η κύφωση και η σκολίωση μπορεί να συνυπάρχουν, χωρίς η μία να προκαλεί την άλλη.
Αιτίες της κυφοσκολίωσης
Η κυφοσκολίωση έχει πολλούς πιθανούς παράγοντες, που σχετίζονται με την ηλικία, το γενετικό υπόβαθρο και τα συνοδά νοσήματα του ασθενούς. Συχνά συνδυάζονται τύποι κύφωσης και σκολίωσης όπως:
- Ιδιοπαθής σκολίωση, ο πιο συχνός τύπος, χωρίς γνωστή αιτία και με γενετική προδιάθεση. Δείτε και την εφηβική ιδιοπαθή σκολίωση.
- Κύφωση Scheuermann, που οφείλεται σε σφηνοειδείς σπονδύλους, είναι συχνότερη στα αγόρια και δεν αλλάζει με τη διόρθωση της στάσης.
- Συγγενείς ανωμαλίες των σπονδύλων, που υπάρχουν από τη γέννηση και μπορεί να επιδεινωθούν όσο το παιδί μεγαλώνει.
- Νευρομυϊκά νοσήματα, όπως η εγκεφαλική παράλυση.
- Εκφυλιστικές αλλοιώσεις στους ενήλικες, καθώς η σπονδυλική στήλη χάνει ευλυγισία με την ηλικία.
Συμπτώματα
Στις ήπιες μορφές τα συμπτώματα μπορεί να είναι λίγα. Τα πιο συχνά σημάδια είναι:
- Στρογγυλεμένοι ώμοι και καμπούρα στο πάνω μέρος της πλάτης.
- Ανισοϋψία ώμων, προεξέχουσα ωμοπλάτη, ασύμμετρη μέση ή λεκάνη.
- Πόνος στην πλάτη και δυσκολία να σταθεί κανείς όρθιος.
- Σφιχτοί οπίσθιοι μηριαίοι.
Στις σοβαρές μορφές μπορεί να εμφανιστούν πόνος στις ωμοπλάτες, μούδιασμα ή αδυναμία στα πόδια, κόπωση, προβλήματα ισορροπίας και δύσπνοια, καθώς ένα μεγάλο κύρτωμα μπορεί να περιορίσει τους πνεύμονες. Η δυσκολία στην αναπνοή χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
Διάγνωση
Η διάγνωση ξεκινά με κλινική εξέταση, κατά την οποία ο ασθενής στέκεται όρθιος και στη συνέχεια σκύβει προς τα εμπρός. Οι ακτινογραφίες της σπονδυλικής στήλης από μπροστά και από το πλάι μετρούν τις γωνίες των κυρτωμάτων. Ανάλογα με την περίπτωση ζητείται μαγνητική ή αξονική τομογραφία, για να φανεί αν πιέζονται νεύρα, και σπιρομέτρηση, για τον έλεγχο της αναπνευστικής λειτουργίας.
Αντιμετώπιση
- Παρακολούθηση με τακτικό έλεγχο, συνήθως κάθε έξι μήνες, για να φανεί αν το κύρτωμα εξελίσσεται.
- Φυσικοθεραπεία για ενδυνάμωση των μυών της πλάτης και της κοιλιάς και διάταση των οπίσθιων μηριαίων. Για το τι επιτρέπεται στη γυμναστική, δείτε τις ασκήσεις για σκολίωση.
- Αντιφλεγμονώδη φάρμακα για τον πόνο, με ιατρική οδηγία.
- Κηδεμόνας, κυρίως σε παιδιά που ακόμη αναπτύσσονται.
- Χειρουργική αντιμετώπιση, με πιο συχνή επέμβαση τη σπονδυλοδεσία, που ευθυγραμμίζει και σταθεροποιεί τους σπονδύλους ώστε να μειωθεί το κύρτωμα.
Συχνές ερωτήσεις για την κυφοσκολίωση
Τι είναι η κυφοσκολίωση;
Κυφοσκολίωση είναι η πάθηση στην οποία η φυσιολογική καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης αποκλίνει υπερβολικά σε περισσότερα από ένα επίπεδα: η στήλη κυρτώνει πλάγια, όπως στη σκολίωση, και ταυτόχρονα η πλάτη καμπουριάζει προς τα εμπρός, όπως στην κύφωση. Συνήθως αφορά τη θωρακοοσφυϊκή μοίρα, μπορεί όμως να εμφανιστεί και στο όριο αυχένα και θώρακα.
Ποιες ασκήσεις βοηθούν στην κυφοσκολίωση;
Η φυσικοθεραπεία στοχεύει στην ενδυνάμωση των μυών της πλάτης και της κοιλιάς και στη διάταση των οπίσθιων μηριαίων. Το πρόγραμμα ορίζεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή, γιατί εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα των κυρτωμάτων. Όταν το κύρτωμα είναι δομικό, η αλλαγή της στάσης του σώματος δεν το αλλάζει, οπότε οι ασκήσεις βοηθούν στη δύναμη και στον πόνο, όχι στη διόρθωση της γωνίας.
Διορθώνεται η κυφοσκολίωση;
Εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα. Σε παιδιά που ακόμη αναπτύσσονται μπορεί να χρησιμοποιηθεί κηδεμόνας, ενώ σε σοβαρά ή επιδεινούμενα κυρτώματα η σπονδυλοδεσία ευθυγραμμίζει και σταθεροποιεί τους σπονδύλους ώστε να μειωθεί το κύρτωμα. Σε ήπιες μορφές συχνά αρκεί η τακτική παρακολούθηση.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο για κυφοσκολίωση;
Το χειρουργείο εξετάζεται σε συγγενή κύφωση, σε κύφωση Scheuermann με κύρτωμα πάνω από 75 μοίρες, όταν ο πόνος επιμένει παρά τη συντηρητική θεραπεία ή όταν το κύρτωμα δεν ανταποκρίνεται στη συντηρητική αγωγή. Η πιο συχνή επέμβαση είναι η σπονδυλοδεσία.
Εκτίμηση από ειδικό
Ο Δρ. Ηλίας Παπαδόπουλος εξετάζει κάθε περίπτωση κυφοσκολίωσης ξεχωριστά και προτείνει τη θεραπεία που ταιριάζει στην ηλικία, στα κυρτώματα και στα συμπτώματα του ασθενούς. Επικοινωνήστε με το ιατρείο για να κλείσετε ραντεβού.
Πηγές
- StatPearls (NCBI Bookshelf), Kyphoscoliosis. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK562183/
- Cleveland Clinic, Kyphosis: What It Is, Causes, Symptoms, Types and Treatment. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17671-kyphosis
- Cleveland Clinic, Scoliosis: What It Is, Types, Causes, Symptoms and Treatment. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15837-scoliosis