21 0686 2040
Κύφωση
Τι είναι η κύφωση πλάτης;
Όταν παρατηρούμε τη σπονδυλική στήλη από το πλάι, διακρίνουμε τρεις βασικές φυσιολογικές καμπύλες, οι οποίες συμβάλλουν στη σωστή κατανομή των φορτίων και στην ευκαμψία του κορμού. Στον αυχένα (αυχενική μοίρα) υπάρχει λόρδωση, δηλαδή μία ελαφριά κυρτότητα προς τα μέσα. Στην περιοχή του θώρακα (θωρακική μοίρα) εμφανίζεται κύφωση, δηλαδή κυρτότητα προς τα έξω, ενώ στην οσφυϊκή μοίρα (μέση) η λόρδωση επανεμφανίζεται.
Η μορφή αυτή, που μοιάζει με γράμμα “S” όταν βλέπουμε το σώμα από το πλάι, είναι απολύτως φυσιολογική και απαραίτητη για την ορθή στάση, την ισορροπία και την απορρόφηση των κραδασμών κατά την κίνηση. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι φυσιολογικές αυτές καμπύλες ενδέχεται να εμφανίζονται πιο έντονες. Όταν, λοιπόν, η κύφωση υπερβαίνει τις 50°, τότε χαρακτηρίζεται ως παθολογική κύφωση ή υπερκύφωση.
Ποιοι είναι οι τύποι της κύφωσης και ποια τα συμπτώματά τους;
Η κύφωση διακρίνεται σε διάφορους τύπους, ανάλογα με την αιτία και τα χαρακτηριστικά της:
Κύφωση στάσης
Η πιο συνηθισμένη μορφή είναι η κύφωση της στάσης (postural kyphosis ή roundback), η οποία παρατηρείται κυρίως σε εφήβους και νέους ενήλικες. Πρόκειται για μια εύπλαστη μορφή κύφωσης, που οφείλεται κυρίως σε κακή στάση σώματος, αδύνατους ραχιαίους μύες και πολύωρη καθιστική ζωή. Συνήθως δεν προκαλεί πόνο και μπορεί να διορθωθεί με σωματική άσκηση, φυσικοθεραπεία και συνειδητή διόρθωση της στάσης.
Πρωτογενής κύφωση – Νόσος του Scheuermann
Η πρωτογενής κύφωση ή νόσος του Scheuermann είναι μια πιο σοβαρή και δομική μορφή κύφωσης, που εμφανίζεται κατά την εφηβεία, κυρίως σε ηλικίες 12 έως 14 ετών και προκαλείται από την ανώμαλη ανάπτυξη των σπονδύλων.
Χαρακτηρίζεται από πιο έντονη κάμψη της σπονδυλικής στήλης, η οποία γίνεται ιδιαίτερα εμφανής όταν ο ασθενής σκύβει μπροστά. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση στην πλάτη, περιορισμό της κινητικότητας και σε σοβαρές περιπτώσεις χρόνιο πόνο.
Κύφωση από κατάγματα
Υπάρχει, επίσης, η κύφωση από κατάγματα, που εμφανίζεται κυρίως σε ηλικιωμένους με οστεοπόρωση, αλλά και σε άτομα που έχουν υποστεί τραύματα ή υποφέρουν από καρκινικές μεταστάσεις στη σπονδυλική στήλη. Η κύφωση αυτή προκύπτει όταν οι σπόνδυλοι καταρρέουν ή παραμορφώνονται, προκαλώντας έντονη παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης και συχνά σημαντικό πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα όπως μούδιασμα ή αδυναμία στα κάτω άκρα, εφόσον επηρεαστεί ο νωτιαίος μυελός.
Κύφωση από φλεγμονώδεις παθήσεις
Η κύφωση από φλεγμονώδεις παθήσεις ή λοιμώξεις, όπως η σπονδυλίτιδα μπορούν να προκαλέσουν χρόνιο ερεθισμό και παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης. Αυτές οι μορφές κύφωσης συνδέονται, συχνά, με συστηματικά συμπτώματα, όπως πυρετός, αδυναμία και απώλεια βάρους, ανάλογα με την υποκείμενη νόσο.
Πως γίνεται η διάγνωση της κύφωσης;
Η διάγνωση της κύφωσης ξεκινά με τη φυσική εξέταση του ασθενούς. Ο γιατρός ζητά από τον ασθενή να σκύψει προς τα εμπρός, με τα χέρια χαλαρά να κρέμονται, προκειμένου να παρατηρήσει τη σπονδυλική στήλη από το πλάι. Αυτή η θέση αναδεικνύει ιδιαίτερα την παρουσία κύφωσης, και μάλιστα σε περιπτώσεις οξείας παραμόρφωσης (όπως σε κατάγματα και φλεγμονές), μπορεί να αναδείξει ακόμη και τη λεγόμενη παραμόρφωση Gibbus.
Κατά την κλινική εξέταση, ο ιατρός αξιολογεί, επίσης, την πιθανή βράχυνση των οπίσθιων μηριαίων μυών, καθώς και τυχόν πόνο ή ευαισθησία στη σπονδυλική στήλη, ο οποίος ενδέχεται να υποδηλώνει υποκείμενη παθολογία. Επιπλέον, ελέγχονται και άλλοι παράγοντες, όπως η ισορροπία του κορμού, η κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης και η μυϊκή δύναμη.
Για την επιβεβαίωση της διάγνωσης, ακολουθεί ακτινολογικός έλεγχος, κυρίως μέσω απλών ακτινογραφιών, στις οποίες αξιολογείται η μορφολογία της σπονδυλικής στήλης και υπολογίζεται η γωνία κύφωσης.
Ποιες οι εναλλακτικές για θεραπεία και αντιμετώπιση;
Συντηρητική αντιμετώπιση
Η φυσική άσκηση αποτελεί τη βασική γραμμή άμυνας για την αντιμετώπιση της κύφωσης στάσης, ιδιαίτερα στους εφήβους και τους νεαρούς ενήλικες. Εστιάζει στην ενίσχυση των ραχιαίων μυών, τη βελτίωση της στάσης του σώματος και την αύξηση της ευκαμψίας της σπονδυλικής στήλης. Στην κύφωση τύπου Scheuermann, η χρήση ορθοπεδικού κηδεμόνα συστήνεται ιδιαίτερα, όταν η σκελετική ανάπτυξη δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί, με στόχο την επιβράδυνση ή διακοπή της εξέλιξης της παραμόρφωσης.
Η χρήση του κηδεμόνα πρέπει να συνοδεύεται από φυσικοθεραπεία και προσαρμοσμένα προγράμματα άσκησης, που ενισχύουν τη μυϊκή ισορροπία και προάγουν τη λειτουργικότητα.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Η χειρουργική θεραπεία ενδείκνυται σε περιπτώσεις όπου η κύφωση εξελίσσεται παρά τη συντηρητική αγωγή ή όταν η παραμόρφωση είναι εκτεταμένη και προκαλεί σοβαρά λειτουργικά ή αισθητικά προβλήματα, όπως χρόνιο πόνο, δυσκολία στην αναπνοή ή ψυχολογική καταπόνηση. Το όριο για τη χειρουργική παρέμβαση τοποθετείται συνήθως στις 80°–90° θωρακικής κύφωσης (φυσιολογικά 20°–40°).
Η σπονδυλοδεσία είναι μία επέμβαση, κατά την οποία σταθεροποιείται και ευθυγραμμίζεται η σπονδυλική στήλη. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνται οστεοτομίες, δηλαδή χειρουργικές τομές στα σπονδυλικά σώματα, για να επιτευχθεί η απαιτούμενη διόρθωση της γωνίωσης.
Η απόφαση για χειρουργείο λαμβάνεται με βάση τη βιομηχανική αστάθεια, την πρόγνωση εξέλιξης και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Συχνές Ερωτήσεις για την Κύφωση
Υπάρχει περίπτωση η κύφωση να σχετίζεται με σπονδυλικές διαταραχές και όχι με κακή στάση;
Η κύφωση στα παιδιά είναι ή λόγω κακής στάσης ή παθολογικής ανάπτυξης που λέγεται νόσος του Scheuermann. Στους ενήλικους, προκύπτει συνήθως δευτερογενώς από οστεοπορωτικά κατάγματα, φλεγμονώδεις παθήσεις ή όγκους.
Μπορεί η κύφωση να προκαλέσει πόνο στην πλάτη ή σε άλλα σημεία;
Ναι. Αν και η κύφωση στάσης συνήθως δεν προκαλεί πόνο, η προοδευτική ή παθολογική κύφωση μπορεί να οδηγήσει σε χρόνιο πόνο στη σπονδυλική στήλη, δυσκαμψία ή ακόμα και πίεση σε νευρικές ρίζες.
Υπάρχει τρόπος να προληφθεί η κύφωση στάσης;
Η σωστή στάση σώματος, η τακτική άσκηση και η έγκαιρη παρακολούθηση στην παιδική και εφηβική ηλικία βοηθούν στην πρόληψη της προοδευτικής κύφωσης στάσεως.
Ο κηδεμόνας διορθώνει πλήρως την κύφωση;
Σε περιπτώσεις ελαφριάς έως μέτριας κύφωσης Scheuermann και εφόσον δεν έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη, ο κηδεμόνας μπορεί να αποτρέψει την επιδείνωση. Δεν τη διορθώνει πλήρως αλλά λειτουργεί προληπτικά.
Τι είναι οι οστεοτομίες που εφαρμόζονται στο χειρουργείο κύφωσης;
Οι οστεοτομίες είναι ειδικές τομές στα οστά της σπονδυλικής στήλης που διευκολύνουν τη διόρθωση της παραμόρφωσης. Συχνά χρησιμοποιούνται σε βαριές παραμορφώσεις για καλύτερη ευθυγράμμιση.
Μπορεί να επανέλθει η κύφωση μετά τη θεραπεία;
Αν η θεραπεία εφαρμοστεί σωστά και ολοκληρωθεί πριν το τέλος της ανάπτυξης, τα αποτελέσματα είναι σταθερά. Ωστόσο, απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση.